Deprem Testi Nasıl Yapılır

Kentsel dönüşümün ilk aşamasını yapının deprem testleri oluşturmaktadır. Bunun için yapıdan firmamız çalışanları ve firmamızca görevlendirilen ekipler tarafından bazı tespit ve ölçümler yapılmaktadır. 02.07.2014 tarihinde yürürlüğe giren Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşümü Hakkında Kanun (ARAAD) ile deprem testleri daha basite indirebilmektedir. Bunun için yapının bazı kriterleri sağlaması yeterlidir. Firmamızca yapılan gözlemlerde hangi yöntemin kullanılacağına karar verilebilmektedir. Yöntem tespiti aşağıdaki gibi yapılır.

 

Öncelikle bazı esas kavramların açıklanması gerekmektedir. DBYBHY 2007 Bl:7 : 2007 yılında yürürlüğe giren ve halen kullanılmakta olan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik 2007 ‘nin 7. bölümü olan Mevcut Binaların Değerlendirilmesi ve Güçlendirilmesi ifade edilmektedir. RBTE 2013 : 02.07.2013 tarihinde yayınlanan Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşümü Hakkında Kanun Uygulama Yönetmeliğinin ekinde Riskli Binaların Tespit Esasları ifade edilmektedir. Kritik Kat : Yanal ötelenmesi rijit perdelerle veya toprakla tutulmuş olan katlar dışında kalan rijitliği diğer katlara göre en düşük katı ifade edilmektedir. Genelde bu ifade zemin ve kimi zaman 1. bodrum katı kapsamaktadır. N: Kritik kattan itibaren kritik kat dahil yapı kat sayısı ifade edilmektedir. H : Kritik kattan itibaren kritik kat dahil yapı yüksekliği ifade edilmektedir.

Deprem Testi Yönetmelik Seçimi

DBYBHY 2007 B:7

Deprem testi olarak bilinen Afet Riski Altındaki Yapıların Değerlendirilmesi usul ve esasları ile nasıl yapılacağı 2007 yılında yürürlüğe giren Deprem Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik’in 7. bölümü olan Deprem Riski Altındaki Yapıların Değerlendirilmesi ve Güçlendirilmesi başlığında belirtilmiştir. Yukarıda açıklanan yönetmelik (DBYYHY-2007) de yapının taşıyıcı sistem projesinin varlığına göre bilgi düzeyi sınırlı veya orta bilgi düzeyine sahip yapı olarak yapılar sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma yapıda yapılacak test ne deney adetleri ile bu test ve deney sonuçlarının değerlendirilmesini esas alan maddeler içermektedir. Söz konusu yönetmelik kısaca özetlendiğinde:

Taşıyıcı sistem projesi mevcut yapılar: Orta bilgi düzeyindeki yapılar,
Taşıyıcı sistem projesi mevcut olmayan yapılar : Sınırlı bilgi düzeyine sahip yapılar
olarak isimlendirilmektedir. Bu durumda yapılardan yapılacak eleman sıyırma ve alet okumaları ile sertleşmiş beton eleman sayıları aşağıdaki gibi özetlenmektedir;

Proje Bilgi Düzeyi Karot Eleman Sıyırma Eleman Sıyırma Alet Okuması Alet Okuması
(Statik Proje) (Orta/Sınırlı) (Her Kattan/Toplam) Kolon Kiriş Kolon Kiriş
VAR Orta 3-9 20% 10% 20% 20%
YOK Sınırlı 2-9 10% 5% 20% 20%

 

RBTE 2013

Gerekli şartları sağlayan yapılardan RBTE göre kritik kat seviyesinden tespitler yapılabilmektedir. Bu tespitler yapılırken karot numuneleri 400 m2 kadar en az 5 adet olarak alınmaktadır. 400 m2 büyük kritik katlarda her 80 m2 ilaveten bir adet fazla beton numunesi alınır.

RBTE en büyük avantajı ise tüm katlardan kolon okuması ve sıyırması yapmak yerine sadece kritik kattan tespitlere izin verebiliyor olmasıdır. Kirişlerde ise herhangi bir işlem yapılmayarak mevcut donatının depremsiz durumda yeterli donatı kadar olması kabulü esas alınmıştır. Kolon sıyırma ve okumaları her katta bulunan kolonların %20 sinden ve 6 adetten az olmamak üzere yarısı sıyırma ve yarısı okuma olarak yapılmaktadır.

Proje Bilgi Düzeyi Karot Kolon Sıyırması Kolon Okuması
Değerlendirme Dışı Değerlendirme Dışı En az 5 adet (Kritik Kattan) En az 3 adet (Kritik Kattan) En az 3 adet (Kritik Kattan)

SAHA ve LABORATUVAR ÇALIŞMALARI:

Sertleşmiş Beton (Karot) Numune Alınması:

Yapıdan tespitleri yapılacak olan yöntemde istenen miktarlarda beton numunesi alınır. Numune alımı öncesi kolon veya perdeler donatı tespit cihazları ile taranarak eleman içindeki donatıların yerleri bulunur. Numune alın sırasında bu elamanlara zarar gelememesi için yapılan işlem sonucunda ortaya çıkan donatısız alan içinden beton numunesi alınır. Alınan beton numunesinin yerine basınç dayanımı 35-40 MPa aralığında olan yüksek dayanımlı kimyasal harçlar ile dolgu yapılır. Günümüzde yeni yapılarda kullanılan beton dayanımının 25 MPa ve eski binalarda 8-16 MPa aralığında olduğu düşünülürse yapılan testin yapıya zarar vermediği anlaşılabilmektedir.

Dipu-Karot2-150x150Dipu-Karo3-150x150dipu-karot-150x150

Donatı Tespiti:

Yapının tespitleri yapılacak olan yöntemde istenen miktarlarda elamanın paspayları etriye üzerinden sıyrılarak elemanda bulunan donatı miktarı tespit edilir. Geriye kalan kolon ve kiriş sayısının yönetmeliklerde belirtilen kadarı ise tahribatsız yöntemlerle donatı tespit cihazları vasıtasıyla tespit edilerek kayıtlara alınır.

Dipu-OkumaDipu-Donati cap belirlemeDipu Sıyırma

Röleve Projeleri veya Mevcut Proje Kontrol İşlemleri:

Yapının projeleri mevcut değilse yapıya ait taşıyıcı sistem projeleri hazırlanır. Ancak DİPU Kentsel Dönüşüm ve Proje Müşavirlik olarak yapı için birde mimari röleve projesi hazırlanır. Hazırlanan projelerde yapıdaki taşıyıcı elemanların yerleri, boyutları eğer var ise elemanlarda meydana gelen hasarlar bu hasarların nedenleri gibi bilgiler içerir. Ayrıca yapı için hazırlanan mimari röleveler ile de yapının yük dağılımları gerçeğe yakın oranda tespit edilmesi sağlanır. Eğer proje mevcut ise yapı ile proje karşılaştırılır ve uygunsuzluklar belirlenir.

Zemin Etüt Çalışmaları:

Yapının üzerinde bulunduğu zemin sınıfı ve özelliklerini belirlemek amacıyla yapının uygun bölümlerinden zemin çalışmaları yapılır. Bu çalışmalar sondajlı zemin etüdü veya sismik yöntemle zemin etüdü olarak iki faklı biçimde yapılabilmektedir.

Bilgisayar Ortamında Analizler:

Yukarıda tanımlanan tüm çalışmalardan gelen raporlar ve sonuçlara dayanılarak bilgisayar ortamında yapılacak analizler sonucunda yapının deprem etkisinde davranış modeli hazırlanır. Hazırlanan similasyonlarla yapıda meydana gelecek hasarlar ve bu hasarların yüzdeleri belirlenir

Dipu_Bilgisayar analizi

DEĞERLENDİRME ve DEPREM RİSK RAPORU:

Yukarıda tanımlanan saha, laboratuvar ve bilgisayar ortamındaki çalışmalar sonucunda yapıya ait DEPREM RİSK RAPORU hazırlanarak ilgili idareye (Altyapı ve Kentsel Dönüşüm il Müdürlüğü, belediye v.b.) teslim edilir. Firmamızca hazırlanacak olan raporun evrakların tam olması kaydıyla toplam işlem süreci 10 gündür.

Deprem risk raporu sonuç kısmında yapınız RİSKLİ veya RİSKSİZ olduğu belirtilir. Risksiz olan yapı Deprem Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik Bölüm 7 esaslarını sağladığı veya depremde zarar görmeyeceği anlamına gelmez. Sadece 6306 sayılı kanun kapsamı dışında kaldığı ifade edilir. Risksiz çıkan yapılarınızı güçlendirmeniz veya kanun kapsamı dışında da kalmak zorunda olsanız da kendi imkanlarınızla yıkıp yapmanızı öneririz.

Sayfamızdaki tüm içerik, yazı ve görseller firmamızca hazırlanmıştır. Firma izni olmadan içerik, yazı ve görsellerin bir kısmının veya tamamının kopyalanması ilgili yasalar ve telif hakları kanunlarınca suçtur. Firmamızca yapılan periyodik incelemelerde bu fiili işleyen firmalar ve müşterileri hakkında yasal işlem yapılacaktır.

Oluşturulma Tarihi: 06/07/2012

Güncelleme Tarihi: 23/02/2016